Thứ Năm, Ngày 21/01/2021
Tìm kiếm nhanh: 

Thống kê truy cập

Số lượt truy cập: 8.534.058
Tổng số Thành viên: 29
Số người đang xem:  16

NHỮNG NGUYÊN TẮC NỀN TẢNG CỦA HIẾN PHÁP : Nguyên tắc bảo đảm tính đa dạng của xã hội

Đăng ngày: 09/10/2012 11:38
NHỮNG NGUYÊN TẮC NỀN TẢNG CỦA HIẾN PHÁP : Nguyên tắc bảo đảm tính đa dạng của xã hội
Theo nguoibaovequyenloi.com

NHỮNG NGUYÊN TẮC NỀN TẢNG CỦA HIẾN PHÁP : Nguyên tắc bảo đảm tính đa dạng của xã hội

Đối với những nước vừa trải qua xung đột, thường xuất hiện đòi hỏi các nguyên tắc trong hiến pháp phải thể hiện tính đa dạng và bản sắc của các nhóm khác nhau trong xã hội. Nguyên tắc về sự đa dạng và bản sắc đặc biệt quan trọng ở các quốc gia bị chia rẽ bởi các nhóm dân tộc và tôn giáo. Tuy nhiên, chưa có một hình mẫu thống nhất về việc hiến pháp nên thể hiện đến tính đa dạng như thế nào.

Có một cách tiếp cận xuất phát từ quy tắc ghi nhận tính đa dạng; hướng tới đạt được thống nhất giữa các cộng đồìng thay vì giao quyền cho các nhóm dựa vào đặc thù riêng của họ. Quy tắc này nhấn mạnh rằng Chính phủ nên dàn xếp sự khác biệt bằng cách nhấn mạnh vào những bản sắc chung của quốc gia. Từ góc độ này, cũng có quan điểm cho rằng nên đảm bảo sự bình đẳng giữa các nhóm thông qua chính sách không phân biệt đối xử. Đặc biệt, để phòng ngừa rủi ro các nhóm thiểu số có ít khả năng tiếp cận quyền lực, cần có điểm tựa pháp lý để bảo đảm sự bình đẳng; và một đạo luật về các quyền và cơ chế giám sát của nhánh tư pháp có thể là điểm tựa như vậy.

Một cách tiếp cận khác không chỉ hướng đến tính đa dạng mà còn đảm bảo một số quyền hoặc quyền lực theo từng nhóm đặc thù. Các quy tắc này thường thúc đẩy việc phân chia quyền lực hơn là tập trung, cho các khu tự trị hoặc chính quyền địa phương nhiều quyền hơn. Canada đã áp dụng cách tiếp cận này và tạo nên cơ chế phân quyền bất đối xứng, tức là chia sẻ quyền lực không như nhau giữa chính quyền các vùng khác nhau. Theo đó, không phải mọi địa phương hoặc vùng lãnh thổ nắm trong tay quyền lực giống nhau. Sau phong trào dân tộc tại Quebec, Hiến pháp Canada đã phân quyền một số quyền cho Quebec nhưng không cho các vùng khác.

Xử lý việc chia sẻ quyền lực cũng thuộc phạm vi của vấn đề này, tạo ra một số quyền hoặc quyền lực đặc biệt xuất phát từ sự đa dạng về sắc tộc, văn hóa. Ví dụ, tại Bosinia và Herzegovina, Hiến pháp quy định thiết chế Tổng thống tập thể bao gồm ba thành viên được bầu, một người Bosnia, một người Croatia và một người Serbia. Mỗi thành viên giữ vai trò chủ tịch theo chế độ luân phiên. Cơ cấu này nhằm đảm bảo sự tham gia và đại diện về chính trị của các nhóm chủ đạo trên cơ sở bản sắc của từng nhóm. Các quốc gia khác cũng áp dụng chính sách đa ngôn ngữ, hệ thống bầu cử theo tỷ lệ, hoặc cấu trúc Chính phủ nhằm thúc đẩy việc các nhóm thiểu số có đại diện. Chẳng hạn, theo Hiến pháp Pakistan, 10 ghế của Quốc hội dành cho những người không theo đạo Hồi.

Nhà lập hiến phải sử dụng cả hai cơ chế bảo đảm về chính trị và pháp lý để thúc đẩy quốc gia đa dạng. Những nỗ lực chính trị có thể dựa vào những nguyên tắc định hướng hoặc những chỉ dẫn không mang giá trị pháp lý. Trên phương diện pháp lý, Hiến pháp cũng cần có các điều khoản rõ ràng và cụ thể đề cập đến sự bình đẳng và quyền được công nhận bản sắc riêng. Cơ chế này có thể ngăn chặn các hình thức phân biệt đối xử dựa trên nguồn gốc, định hướng giới tính hoặc giới; tạo cơ hội cho các nhóm yếu thế có quyền yêu cầu chính đáng; các điều khoản hiến pháp đảm bảo các quyền nhằm gìn giữ giá trị văn hóa - ví dụ như đảm bảo việc giáo dục bằng ngôn ngữ bản địa; ghi nhận sự đại diện theo đặc thù riêng, thông qua số ghế dành riêng - số ghế chỉ có thể do thành viên các nhóm yếu thế chiếm giữ - hoặc hệ thống số ghế phân bổ theo định mức dành một số vị trí Chính phủ nhất định cho nhóm yếu thế như đã đề cập ở trên.

Nguyên Lâm--ĐBND

| Chia sẻ |
THẢO LUẬN  
Chưa có thảo luận nào
Ý KIẾN CỦA BẠN  
  Hãy đăng nhập để thảo luận

Tin cùng loại cũ hơn