Thứ Bảy, Ngày 16/01/2021
Tìm kiếm nhanh: 

Thống kê truy cập

Số lượt truy cập: 8.528.564
Tổng số Thành viên: 29
Số người đang xem:  32

Nên quy định cụ thể hơn về thủ tục tuyên bố một người là đã chết?

Đăng ngày: 01/11/2012 14:51
Nên quy định cụ thể hơn về thủ tục tuyên bố một người là đã chết?
VPLS Khang Chính - Sưu tầm

Trong cuộc sống hàng ngày, đôi khi có những sự kiện pháp lý mà khi xảy ra có ảnh hưởng và làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của một chủ thể nào đó. Một trong những sự kiện đó là sự kiện pháp lý “Tuyên bố một người là đã chết” theo quy định tại Điều 81 Bộ luật Dân sự năm 2005 (sau đây gọi là “BLDS”). Theo quy định tại Điều 81 BLDS nêu trên thì: “Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Toà án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong các trường hợp sau đây:

  • Sau ba năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Toà án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;
  • Biệt tích trong chiến tranh sau năm năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;
  • Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau một năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm hoạ, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
  • Biệt tích năm năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 78[1] của Bộ luật này”.

Khi xảy ra một trong các sự kiện pháp lý như quy định tại của Khoản 1 Điều 81, thì người có quyền và lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết. Thủ tục tuyên bố một người đã chết theo quy định tại Chương XXIV Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 (sửa đổi, bổ sung năm 2011, có hiệu lực từ ngày 01/01/2012) – sau đây gọi là “BLTTDS”. Theo quy định của BLTTDS, thì thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là khi xảy ra một trong các sự kiện pháp lý quy định tại Khoản 1 Điều 81 BLDS, thì người có quyền và lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người đã chết và xác định hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người đã chết. Thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết không quá 30 ngày, kể từ ngày Tòa án thụ lý đơn yêu cầu và các tài liệu chứng cứ kèm theo. Hết thời hạn đó, Tòa án phải ra quyết định mở phiên họp để xét đơn yêu cầu. Mặt khác, trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu nêu trên, Tòa án có thể ra quyết định đình chỉ việc xét đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết nếu người yêu cầu rút đơn yêu cầu hoặc người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết trở về và yêu cầu Tòa án đình chỉ việc xét đơn yêu cầu.

Sau khi hết thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, mà không có quyết định về đình chỉ xét đơn yêu cầu và Tòa án ra quyết định mở phiên họp, thì trong thời hạn 10 ngày, Tòa án phải mở phiên họp để xét đơn yêu cầu. Nếu có đủ căn cứ pháp lý thì Hội đồng giải quyết có thể chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết và ra quyết định tuyên bố một người là đã chết, trong quyết định đó, Hội đồng giải quyết sẽ xác định ngày chết của người đó và hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết. Thủ tục quy định là vậy, nhưng thực tế thì trước khi mở phiên họp, tức là trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, Tòa án phải ra quyết định thông báo một người là đã chết giống như thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người mất tích và phải đăng thông báo trên báo hàng ngày của trung ương trong 03 số liên tiếp và phát sóng trên Đài phát thanh hoặc Đài truyền hình của trung ương ba lần trong ba ngày liên tiếp. Về vấn đề đăng thông báo, thì BLTTDS và các văn bản hướng dẫn thi hành không có quy định nội dung của việc đăng thông báo là “thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú” hay “thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố mất tích” hay là “thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết”. Đây chính là vướng mắc mà người viết đã có lần gặp phải khi tư vấn cho khách hàng của mình liên hệ với Tòa án để yêu cầu Tòa án tuyên bố người cha của khách hàng là đã chết theo quy định tại Điều 81 BLDS do ông này đã biệt tích từ năm 2000 cho đến nay không có tin tức gì.

Rõ ràng theo quy định về thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là đã chết không có quy định việc Tòa án phải áp dụng quy định về đăng tải thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng như các thủ tục giải quyết yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cu trú theo quy định tại Chương XXII BLTTDS, hay thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người mất tích theo quy định tại Chương XXIII BLTTDS. Thiết nghĩ, đây là một thủ tục đặc biệt có ảnh hưởng lớn đến quyền và lợi ích của những người liên quan, cũng như người bị yêu cầu tuyên bố chết, nên trong thời gian tới về phía Tòa án cần có văn bản để hướng dẫn cho vấn đề trên để thuận tiện cho các đương sự khi có yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết, và mặt khác là để các Tòa có căn cứ pháp lý để thống nhất trong việc áp dụng pháp luật.

----------------------------------------------

[1] Khoản 1 Điều 78 quy định: “Khi một người biệt tích hai năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án có thể tuyên bố người đó mất tích. Thời hạn hai năm được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó; nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng”.

(VPLS Khang Chính - Sưu tầm)

| Chia sẻ |
THẢO LUẬN  
Chưa có thảo luận nào
Ý KIẾN CỦA BẠN  
  Hãy đăng nhập để thảo luận

Tin cùng loại cũ hơn